ชุมชนปากพนัง


 

 ตำบลปากพนัง ในอดีตเป็นเมืองท่าที่สำคัญของจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นศูนย์กลางการค้าข้าวและเครื่องเทศต่างๆ มากมายถือว่าเป็นเมืองเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดนครศรีธรรมราช อีกทั้งเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติมากมาย ทั้งทางน้ำ คือสัตว์น้ำทะเลอุดมสมบูรณ์ ทั้ง กุ้ง หอย ปู ปลา อยู่เป็นจำนวนมาก โดยอาศัยอยู่ในบริเวณอ่าวปากพนัง และ “แม่น้ำปากพนัง” เป็นแม่น้ำสายสำคัญเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ เป็นเส้นทางคมนาคมขนส่งสินค้า ทั้งในและระหว่างประเทศ เป็นแหล่งวิถีชีวิตทั้ง 2 ฝั่งแม่น้ำในการดำรงชีพด้วยการทำการประมง อาหารทะเลสด และอาหารทะเลแปรรูป ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก คือ ปลากระบอก  ก่อเกิดเป็นประเพณีที่สำคัญคือการแข่งเรือ โดยเฉพาะ “เรือเพรียว” อาคารบ้านเรือนที่เป็นสถาปัตยกรรรมเก่าแก่ มนต์เสน่ห์ทางอารยธรรมในอดีตยังคงเหลือกลิ่นอายให้สัมผัสได้ถึงปัจจุบันเพราะได้รับอิทธิพลจากเมืองท่าซึ่งเป็นเมืองค้าขาย อีกทั้งตลาดร้อยปีที่ได้รับการอนุรักษ์และส่งเสริมให้คนทั่วไปได้รู้จัก ปัจจุบันเศรษฐกิจของตำบลปากพนังมีการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องแม้ไม่หวือหวาเหมือนเดิมจาก“บ้านหรือคอนโดของนกอีแอ่น” ซึ่งเป็นรังนกแท้ที่จำหน่ายและมีชื่อเสียงที่โด่งดังเป็นที่รู้จัก

 

มาทำความรู้จักตำบลปากพนัง อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช

          สมัยรัชกาลที่ 5 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้จัดการปกครองท้องที่ให้มีมณฑลเทศาภิบาล ร.ศ. 114 อำเภอปากพนัง มีชื่อว่า "อำเภอเบี้ยซัด" หมายความว่าที่ซึ่งคลื่นซัดเอาเปลือกหอย เบี้ยในสมัยโบราณใช้เงินตรา คือ สื่อกลางในการแลกเปลี่ยนสินค้า มีความทนทานและสวยงาม ซึ่งหาได้ไม่ง่ายนัก ผู้คนจึงนำไปใช้เป็นเงินตราได้มากขึ้น ที่เรียกว่า "เบี้ยซัด" จึงเรียกตามนามอำเภอว่า "อำเภอเบี้ยซัด" เมืองปากพนังเป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่อดีต เพราะเป็นแหล่งรวมการขนส่งสินค้าทางเรือ การประมง มีเรือเดินทะเลรับ - ส่งคนโดยสารจากปากพนังไปต่างประเทศถึงรัฐตรังกานู เรือเดินทะเลค้าขายระหว่างปากพนัง กับกรุงเทพฯ สินค้าจากอำเภอใกล้เคียงที่จะส่งไปต่างประเทศหรือกรุงเทพ จะต้องผ่านปากพนังทั้งสิ้น

ปัจจุบันตำบลปากพนังเป็นตำบลใจกลางอำเภอปากพนัง ซึ่งอยู่ทั้ง 2 ฝั่งของแม่น้ำ คือ ฝั่งปากพนังตะวันตกและปากพนังตะวันออก โดยมีแม่น้ำปากพนังคั่นกลาง ประกอบด้วย 13 ชุมชน ดังนี้

  • ชุมชนต้นหาด

  • ชุมชนบางฉนาก

  • ชุมชนประชาพัฒนา

  • ชุมชนชายน้ำ

  • ชุมชนตลาด

  • ชุมชนเสาธงทอง

  • ชุมชนเขมวงศาราม

  • ชุมชนไผหั่ว

  • ชุมชนรามประดิษฐ์

  • ชุมชนบ้านล่าง

  • ชุมชนคงคาสวัสดิ์

  • ชุมชนวารีสวัสดิ์

  • ชุมชนหูล่อง

          พื้นที่ของตำบลปากพนังปัจจุบันเป็นแหล่งของการค้าหรือเรียกว่า ย่านพาณิชยกรรม มีตึกรามบ้านช่องที่เก่าแก่และมีอายุกว่า 100 ปีให้เราได้เรียนรู้และเข้าใจ และเป็นแหล่งของการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านที่สำคัญ เมืองปากพนังมีระยะทางจากตัวเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราช ถึง ปากพนัง ประมาณ 30 กิโลเมตร ลักษณะพื้นที่เป็นพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำและพื้นที่ได้รับอิทธิพลจาก น้ำขึ้น-น้ำลง เมื่อก่อนจะข้ามฝั่งของแม่น้ำปากพนัง จะต้องนั่งเรือข้ามฝั่งได้อย่างเดียว  ปัจจุบันมีสะพานสำหรับการเดินทางเชื่อมระหว่างฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันออกแล้ว ทำให้การคมนาคมสะดวกขึ้น แม่น้ำปากพนังนั้นจะผ่านใจกลางเมืองปากพนัง มีความกว้างของแม่น้ำประมาณ 500 เมตร ไหลสู่อ่าวไทยที่อ่าวปากพนัง

อาณาเขตและการติดต่อ (อยู่ระหว่างการเช็คข้อมูล เนื่องจากมีปัญหาเกี่ยวกับอาณาเขตที่ไม่ชัดเจน)

  • ทิศเหนือ จดคลองบางศรีจันทร์ คลองบางฉนาก องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก

  • ทิศใต้ จดคลองบางหญ้า คลองบางสมบูรณ์ เทศบาลตำบลบางพระ และองค์การบริหารส่วนตำบลหูล่อง

  • ทิศตะวันออก จดที่ราบลุ่มชายทะเล คลองบางหญ้า องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก

  • ทิศตะวันตก จดคลองบางทวด ถนนไปบ้านบางลึก องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันตก

          สำหรับตำบลปากพนังนั้น มีคนไทยเชื้อสายจีนอาศัยอยู่ไม่น้อยตั้งแต่สมัยโบราณเนื่องจากเป็นเมืองท่ามาก่อน ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนเชิงวัฒนธรรมระหว่างคนไทยและคนจีน เช่น ศาลเจ้าฮกเกี้ยน ร้านขายยาสมุนไพรของจีน อาหารสไตล์ชาวจีน เช่น ซาลาเปา ขนมจีบ ประเพณีถือศีลกินเจก็มีจัดขึ้น ดังนั้นชาวตำบลปากพนังเป็นความหลากหลายทางด้านเชื้อชาติ มีความลงตัว ภายใต้ความเรียบง่าย

          ถนนชายน้ำจะเป็นถนนตรงกลางของชุมชนซึ่งเริ่มจากตลาดร้อยปีมาจนถึงสถานีตำรวจ ทั้งสองฝั่งของถนนเส้นนี้เป็นอาคารบ้านเรือนและสถาปัตยกรรม ร้านค้า อาหาร ของกิน หลากหลายชนิด เป็นถนนสายสำคัญ



Blog ที่เกี่ยวข้อง

  • blog-image

    กะปิสำหรับแกง

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

              “กะปิ” ภาคใต้ของชาวปากพนัง ซึ่งคนใต้จะเรียกกะปิ…
  • blog-image

    เสื้อผ้าฝ้ายสกรีน

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

    เมื่อกลุ่มคนรุ่นใหม่ต้องการบอกเรื่องราวของชุมชนและวิถีชีวิตของบ้านเกิดตนเองให้บุคคลภายนอกได้รู้…
  • blog-image

     หมวกเปี้ยว 

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

     เมืองปากพนังเดิมเป็นแหล่งค้าขายสินค้าที่สำคัญของชาวจีนที่มาลงหลักปักฐาน…
  • blog-image

     ปลากระบอกร้า

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

     ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ “ปลากระบอก” บริเวณลุ่มน้ำปากพนัง…
  • blog-image

    ประเพณีลากพระ

    ประเพณี/วัฒนธรรม

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

    เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมประจำถิ่นที่สืบทอดมายาวนาน การอนุรักษ์ในปัจจุบันได้ดำเนินการจัดเป็นงานประเพณีลากพระแข่งเรือเพรียวเมืองปากพนัง…
  • blog-image

    ร.ต.ต.สุชาติ มูลลักษณ์

    ภูมิปัญญา/ปราชญ์

    นครศรีธรรมราช ปากพนัง

    ภูมิปัญญาในการยกยอ วิถีชีวิตริมน้ำปากพนัง ปักเป็ดล่ำปลากะพงโดยพัฒนาอุปกรณ์ขึ้นมาเอง…