ประเพณีสิบสองเดือน


ประเพณีสิบสองเดือน (การนับเดือนทางภาคเหนือ จะต้องนับเดือนล่วงหน้าไปอีก 2 เดือนภาคกลาง)

 

  • เดือนเกี๋ยง หรือ เดือนอ้าย ตรงกับเดือนเอ็ดของภาคกลาง(ช่วงเดือนตุลาคม) ประเพณีที่ถือปฏิบัติคือ “ประเพณีตักบาตรเทโว” (เทโวโรหนะ) ซึ่งเชื่อว่าในสมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าได้เสด็จไปจำพรรษา ณ. สวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อทรงโปรดพระมารดา ครั้นออกพรรษาจึงเสด็จกลับ โลกมนุษย์ที่เมืองสังกัสสนคร เพื่อเป็นการระลึก ถึงเหตุการณ์ในครั้งนี้จึงพร้อมกันทำบุญตักบาตร โดยถือเหมือนหนึ่งว่าใส่บาตรพระพุทธเจ้าที่ลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

  • เดือนยี่  ตรงกับเดือนสิบสองของภาคกลาง (ช่วงเดือนพฤศจิกายน )จะมี”ประเพณีเดือนยี่เป็ง” โดยมีการทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ การจุดประทีปโคมไฟ การปล่อยโคมลอย หรือ ว่าว การลอยกระทง

  • เดือนสาม  ตรงกับเดือนหนึ่งของภาคกลาง (ช่วงเดือนธันวาคม) โดยมีประเพณีเขช้ารุกขมุลหรือโสสานกรรม ชาวบ้านบางท้องที่ เรียกว่า “อยู่ก่ำ” คือพระสงฆ์ออกจากวัดที่อาศัยอยู่ตามปกติ ไปอาศัยอยู่ใต้โคนต้นไม้หรือในป่าช้าต้องถือปฏิบัติใน ธุดงควัตรอย่างเคร่งครัด ระยะเวลาที่กำหนด 5 วัน 7 วัน หรือ 15 วัน ประชาชนก็พากันไปร่วมทำบุญ ฟังเทศน์ทุกวัน

  • เดือนสี่ ตรงกับเดือนสองของทางภาคกลาง(ช่วงเดือนมกราคม) จะมี”ประเพณีต๊านข้าวใหม่” เป็นเดือนที่ชาวนาเก็บเกี่ยวข้าว แล้วนำไปเก็บไว้ในยุ้งฉาง ก่อนที่จะนำมาบริโภคจะนำไปทำบุญก่อน เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ เทพยดา พระแม่โพสพ และ ยังมีประเพณีเผาหลัว(ฟืน)พระเจ้า ซึ่งเมื่อย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ชาวบ้านมีประเพณี โบราณสืบทอดกันมาเพื่อคลายความหนาวเย็น และ สักการบูชาพระพุทธเจ้าโดยตัดไม้ในป่า แล้วถากเปลือกสุมไว้เป็นกองๆเวลาประมาณตี 4-5 จะมีการจุดฟืน หรือ หลัว ผิงไฟให้แก่พระพุทธเจ้า เพราะเชื่อว่าท่านก็คงหนาวเหมือนกัน พิธีกรรมนี้จะเริ่มจากการเตรียมฟืน (ไม้จี้) ตั้งแต่วันขึ้น 14 ค่ำเดือน 4 เหนือ

  • เดือนห้า  ตรงกับเดือนสามของทางภาคกลาง(ช่วงเดือนกุมภาพันธ์)จะมี “ประเพณีมาฆบูชา” คือชาวพุทธจะพากันนำดอกไม้ธูปเทียน ไปกราบพระรัตนตรัย ฟังเทศน์ เดินปะทักษิณเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ วิหารหรือ เจดีย์ 3 รอบ

  • เดือนหก  ตรงกับเดือน สามของทางภาคกลาง(ช่วงเดือนมีนาคม) จะมี “ประเพณีปอยหลวง” มีการฉลองถาวรวัตถุของวัดหรือการฉลองสิ่งก่อสร้าง ที่ชาวบ้านช่วยกันสร้างข้นโดยจัดให้มีการแห่ครัวทานจากกลุ่มบ้านต่างๆ ไปถวายที่วัด และมีการละเล่นต่างๆด้วย

  • เดือนเจ็ด  ตรงกับเดือนห้าของทางภาคกลาง (ช่วงเดือนเมษายน)จะมี “ประเพณีรดน้ำดำหัว”และ “ประเพณีแห่ไม้ค้ำโพธิ์” ซึ่งจะเริ่มกันในวันที่ 13-15 เมษายนของทุกปี จะมีการเล่นสาดน้ำการทำบุญที่วัดปล่อยสัตว์การขนทรายเข้าวัด การรดน้ำดำหัวญาติผู้ใหญ่ หรือ ผู้ที่เคารพรัก

  • เดือนแปด  ตรงกับเดือนหกของทางภาคกลาง(ช่วงเดือนพฤษภาคม) จะมี “ประเพณีเดือนแปดเป็ง” จะมีการทำบุญตักบาตรตามวัดต่างๆ และ เดือนแปดเป็ง (เพ็ญ) ตรงกับวันวิสาขบูขาและเป็นประเพณีที่สำคัญของท้องถิ่นด้วย

  • เดือนเก้า  ตรงกับเดือนเจ็ดของภาคกลาง (ช่วงเดือนมิถุนายน) จะมี “ประเพณีเดือนเก้าเป็ง” จะมีการทำบุญตักบาตร และมีการสรงน้ำพระธาตุเจ้าศรีจอมทอง รวมทั้งมีการละเล่นต่างๆ และ ประเพณีเลี้ยงผีปู่ ย่า หรือ ผีบรรพบุรุษ เช่น ประเพณี การฟ้อนผีมด

  • เดือนสิบ  ตรงกับเดือนแปดของทางภาคกลาง(ช่วงกรกฎาคม) จะมีประเพณีทำบุญเข้าพรรษา”ในวันขึ้น15ค่ำ ซึ่งพุทธศาสนิกชนจะพากันทำบุญตักบาตรที่วัด พร้อมทั้งจะปณิธานว่าจะลด ละ เลิก อบายมุขทุกอย่าง

  • เดือนสิบเอ็ด และ เดือนสิบสอง  ตรงกับเดือนเก้าและเดือนสิบของทางภาคกลาง (ช่วงสิงหาคม/กันยายน) จะมี”ประเพณีถวายสลากภัตร” หรือ การตานก๋วยสลาก ซึ่งเป็นการถวายทานโดยไม่เจาะจง พระสงฆ์รูปใดรูปหนึ่ง จะมีการทำก๋วย (ภาชนะที่สานด้วยไม้ไผ่”บรรจุข้าวปลาอาหารและสิ่งจำเป็นและมีการจับสลากว่าจะได้นำไปถวายพระสงฆ์รูปใด


สินค้าที่เกี่ยวข้อง

  • blog-image

    มังคุดกวน

    ชุมชน : บ้านหลวง

  • blog-image

    ทุเรียนกวน

    ชุมชน : บ้านหลวง


Blog ที่เกี่ยวข้อง

  • blog-image

    ประเพณีของชาวม้ง

    ประเพณี/วัฒนธรรม

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    พิธีกรรม คือการแสดงออกถึงความเชื่อตั้งแต่เกิดจนถึงตาย…
  • blog-image

    นายวัชรินทร์ พจนบัณฑิต

    ภูมิปัญญา/ปราชญ์

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    เกิด 3 ตุลาคม พ.ศ.2516 จบการศึกษามัธยมปลาย ประกอบอาชีพปลูกผักอินทรีย์…
  • blog-image

    ตลาดม้ง

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    ตลาดขายสินค้าทางการเกษตรและแปรรูป ของชาวเขาเผ่าม้ง…
  • blog-image

    เสื้อผู้หญิงปกาเกอะญอ ประเภทเสื้อผ้าของผู้หญิงที่แต่งงานแล้ว (ลายดั้งเดิม)

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    ลวดลายของตัวเสื้อทีมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดดเด่นด้วยความประณีตและฝีมือละเอียด…
  • blog-image

    พระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    แหล่งท่องเที่ยวในพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร ประกอบด้วย…
  • blog-image

    พระมหาธาตุนภเมทนีดล

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    พระมหาธาตุเจดีย์ฯ นภเมทนีดล เป็นพุทธสถานที่ศักดิ์สิทธิ์…