ประเพณีผีปู่ย่าหรือ พ่อหม่อน


ต้นตระกูลของคนของบ้านหลวงจอมทองได้สืบเชื้อสายมาจากลัวะ 8ตระกูลซึ่งเจ้าเมืองเชียงใหม่ในอดีตมอบหมายให้ดูแลรักษา พระบรมธาตุเจ้าศรีจอมทองโดยยกเว้นไม่เก็บภาษีหรือเกณฑ์ไปศึกสงครามตลอดจนถึงงานโยธาต่างๆในเมืองเชียงใหม่สมัยนั้น จากหลักฐานตำนานพระบรมธาตุเจ้าจอมทอง กล่าวว่าต้นตระกูลใหญ่ 8 ตระกูล

 

          ต้นตระกูลของคนของบ้านหลวงจอมทองได้สืบเชื้อสายมาจากลัวะ 8ตระกูลซึ่งเจ้าเมืองเชียงใหม่ในอดีตมอบหมายให้ดูแลรักษา พระบรมธาตุเจ้าศรีจอมทองโดยยกเว้นไม่เก็บภาษีหรือเกณฑ์ไปศึกสงครามตลอดจนถึงงานโยธาต่างๆในเมืองเชียงใหม่สมัยนั้น จากหลักฐานตำนานพระบรมธาตุเจ้าจอมทอง กล่าวว่าต้นตระกูลใหญ่ 8 ตระกูลเหล่านี้ได้แก่

  1. แสนใจบาล

  2. แสนสุรินทร์

  3. แสนคำลาว

  4. อินต๊ะยศ

  5. แสนสามก๋อง

  6. อินทรสุภาพ

  7. นามเทพ

  8. คำเวโล(คำภิโล)

          ต่อมาบรรดาลูกหลาน ได้สร้างหอผีปู๋ย่า หรือ พ่อหม่อน แม่หม่อน ของแต่ละตระกูลไว้ มีผู้สืบตระกูล เฮือนเก๊า (เรือนต้นตระกูล) เป็นผู้ไหว้ผีปู่ย่าสืบต่อๆกันมาหลังจากเลี้ยงเจ้าพ่อหลวง (พระยาอังคะรัฎฐะ) เดือน 9 แรม 6 ค่ำแล้ว จึงจะมีการเลี้ยงผีปู่ย่าทั้งหลาย โดยลูกหลานตระกูลนั้นๆร่วมกันจัดพิธีขึ้นผีปู่ย่าจึงเป็นที่รวมจิตใจของลูกหลานทำให้มีความรักความสามัคคีผูกพันตลอดมาพอถึงวันปีใหม่เมือง(วันสงกรานต์)ลูกหลานจะมาดำหัวคนเฒ่าคนแก่แล้วคนเฒ่าคนแก่จะแนะนำลูกหลาน ให้รู้จักกัน

          เครื่องเซ่นไหว้ผีปู่ย่า หลังจากพระบรมธาตุเจ้าออกพรรษา ตั้งแต่ ขึ้น 15 ค่ำเดือน 3 (เดือน 5 เหนือ) จนถึง ขึ้น 15 ค่ำเดือน (เดือน 9 เหนือ) ตระกูลผีปู่ย่าก็จะตั้งปอมขันข้าว (ปอม ทำมาจากไม้ไผ่จักสานคล้ายกระบุง)ไว้ในพิธีที่วัดพระธาตุด้วย เมื่อศรัทธาชาวบ้าน ใส่ขันข้าวพระบรมธาตุเจ้าฯแล้ว ก็จะนำอาหาร ผลไม้ใ่ส่ปอมผีปู่ย่าทุกปอมด้วย

          เมื่อขบวนแห่พระธาตุเจ้าฯขึ้นสู่อุโบสถแล้ว ลูกหลานผีปู่ย่าทั้งหลายก็จะนำปอมไปไหว้ตามฐานต่างๆ ใน บริเวณวัด พระธาตุฯเพราะเชื่อว่าผีปู่ย่าต้นตระกูลทั้ง 8 ตระกูลที่อารักขาพระบรมธาตุเจ้าและติดตามพระบรม ธาตุเจ้ามารับการบูชาขันข้าวทุกครั้ง

          ผีปู่ย่าจึงเป็นสายสัมพันธ์อันดีงาม ของแต่ละตระกูลและคนในตระกูลเหล่านี้ จะคอยดูแลทำนุบำรุงวัดพระธาตุเจ้าศรีจอมทองฯ และปัจจุบันลูกหลานของตระกูลหลายท่านก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการวัดพระธาตุเจ้าศรีจอมทองฯอยู่เสมอในปัจจุบัน

 


สินค้าที่เกี่ยวข้อง

  • blog-image

    มังคุดกวน

    ชุมชน : บ้านหลวง

  • blog-image

    ทุเรียนกวน

    ชุมชน : บ้านหลวง


Blog ที่เกี่ยวข้อง

  • blog-image

    กาแฟสมศักดิ์ โถ่บิเบ (แบบผง)

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    กาแฟปลอดสารพิษ ที่มีรสชาติบริสุทธิ์ที่ได้จากธรรมชาติแท้ๆ…
  • blog-image

    หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯ 7 รอบพระชนมพรรษา ( Thai National Observatory)

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    เป็นหอดูดาวแห่งชาติของประเทศไทยหอดูดาวแห่งนี้สามารถสังเกตท้องฟ้าได้ทั้งซีกใต้และซีกเหนือ…
  • blog-image

    บ้านแม่กลางหลวง

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ตั้งอยู่ในหุบเขานาขั้นบันไดอัน…
  • blog-image

    พระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ

    แหล่งท่องเที่ยว

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    พระมหาธาตุเจดีย์ฯ นภพลภูมิสิริ เป็นพุทธสถานที่ศักดิ์สิทธิ์…
  • blog-image

    ชุมชนบ้านหลวง

    วิถีชีวิต/ถ้อยคำ

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    ความหลากหลายของชาติพันธุ์ ทรัพยากรธรรมชาติสมบูรณ์…
  • blog-image

    ผ้าพันคอ

    น้ำผึ้ง ผึ้งโพรงไทย

    เชียงใหม่ บ้านหลวง

    ฝีมือการทอที่ประณีต มีความละเอียดของลวดลาย และ ความคิดสร้างสรรค์ของการเลือกสีมาใช้ในผืนผ้า…